Bitkiler & Hayvanlar İnsan & Sağlık

Köpekler Sıtmayı Tespit Edebilir

Köpekler Sıtmayı Tespit Edebilir


Bir çalışmada köpekler, sivrisinek kaynaklı parazitleri taşıyan çocukların giydiği çorapları kokladı.

Köpekler, bagaj veya paketlerde bomba, uyuşturucu, narenciye ve diğer kaçak maddeleri tespit edebilecekleri hassas burunlara sahiptir.

Sıtmayı bile koklayarak algılamaları mümkün mü? Peki bu ne zaman yararlı olabilir?

İngiliz ve Gambiyalı bilim insanları yaptıkları çalışmada köpeklerin çocukların giydikleri çorabı koklayarak, onların sıtma virüsü taşıyıp taşımadıklarını anladıklarını göstermişlerdir.

2004 yılından beri, köpeklerin idrar örneklerinde mesane kanserini, solunum örneklerinde akciğer kanserini ve kan örneklerinde yumurtalık kanserini tespit edebildiklerini gösterilmiştir.

Eğitimli köpekler, kan şekeri tehlikeli bir şekilde düştüğünde ve epilepsili sahiplerinin bir nöbetin eşiğinde olduklarında diyabetli kişileri uyarıyor. Diğer köpeklere, semptomlar ortaya çıkmadan yıllar önce Parkinson hastalığını tespit etmeleri öğretiliyor.

Yazarlar, yeni araştırmanın, köpeklerin laboratuvarların yerini alacağı anlamına gelmediğini söyledi. Sıtma için ucuz hızlı testler on yılı aşkın bir süredir mevcuttur; Düzinelerce ülkede 200 milyondan fazla insan her yıl enfekte olmaktadır.

Fakat topluluğu ayırma da köpeklerin sıtmayı koklayarak algılamaları potansiyel olarak çok yararlı olabilir.

Bir bölgede sıtma ortadan kaldırıldığında köpekler köylerde dolaşabilir ve sessiz taşıyıcıları elimine edebilir – Hasta olmayan, ancak kanlarında sıtma paraziti bulunan taşıyıcı insanları belirleyebilir.

Köpek burunları, insan burunlarına göre 10,000 ila 100,000 kat daha hassastır. Bilim insanları köpeklerin ne kadar kokladıklarından emin değiller ama sıtma parazitlerinin parfümlerde bulunanlar gibi uçucu aldehit ürettikleri bilinmektedir.

Parazitler, sivrisineklerin yeni konakçılara taşınması için koku veren kimyasalları kullanma yeteneğini geliştirmiş olabilirler. Çalışmalar sivrisineklerin sıtması olan insanları ısırmayı tercih ettiğini göstermiştir.

2008 yılında Tıbbi Tespit Köpekleri’ni kuran ve çalışmaya köpek eğitimini uygulayan ve bu çalışmayı yürüten Claire, sadece bir kimyasal kanser veya sıtmayı işaret ediyorsa “Bunu şu ana kadar keşfettik. Pek çok notanın bir melodisi gibi, ve köpekler onu algılayabilir.” dedi.

Sözlerine “Çoğu köpek cinsinin iyi burunları var ama bu görev için en iyi yetiştirilen köpekler – av köpeği, spanyel ve labrador gibi köpekler ve sahipleri ile rahat ilişkilere köpeklerdir.” diye devam etti.

Kaynak ve ileri okuma için: https://www.nytimes.com/2018/11/05/health/dogs-malaria-mosquitos.html

Çeviri: Dr. Yalçın DEDEOĞLU

Eklenme Tarihi : 20 Kasım 2018

Yorum Yap